Τι είναι η Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία
Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy – CBT) είναι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μορφή ψυχοθεραπείας που εστιάζει στις σκέψεις και στις συμπεριφορές και στη δυναμική σχέση που αυτές έχουν με τα συναισθήματα και την καθημερινή λειτουργικότητα.
Βασίζεται στο γνωσιακό–συμπεριφοριστικό μοντέλο που ανέπτυξε ο Aaron T. Beck και αποτελεί μία από τις πιο μελετημένες και αποτελεσματικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις.
Θεραπευτικός στόχος
Στο γνωσιακό σκέλος της CBT, η συναισθηματική δυσφορία δεν προκύπτει μόνο από τα γεγονότα της ζωής, αλλά κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο τα ερμηνεύουμε. Αυτόματες σκέψεις, βασικές πεποιθήσεις και σταθερά γνωσιακά μοτίβα επηρεάζουν άμεσα το συναίσθημα και τη συμπεριφορά.
Το συμπεριφοριστικό σκέλος εστιάζει στο ότι πολλές συμπεριφορές είναι μαθημένες και συχνά διατηρούνται μέσω αποφυγής ή βραχυπρόθεσμης ανακούφισης. Παρότι μειώνουν προσωρινά τη δυσφορία, μακροπρόθεσμα μπορεί να τη συντηρούν.
Η θεραπευτική διαδικασία είναι δομημένη, συνεργατική και προσανατολισμένη στο παρόν. Η θεραπευτική σχέση είναι ισότιμη και βασίζεται στη συνεργασία, με κοινή κατανόηση των δυσκολιών και σαφείς θεραπευτικούς στόχους που επανεξετάζονται στην πορεία.
Όταν είναι κλινικά χρήσιμο, γίνεται σύνδεση με παλαιότερες εμπειρίες, ώστε να κατανοηθούν βαθύτερες πεποιθήσεις και μακροχρόνια μοτίβα μάθησης που επηρεάζουν το παρόν.
Η θεραπεία δεν περιορίζεται στη συζήτηση, αλλά περιλαμβάνει ενεργή γνωσιακή και συμπεριφοριστική δουλειά μέσα από πράξη, πειραματισμό και ανατροφοδότηση.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, το άτομο μαθαίνει να:
- αναγνωρίζει μη βοηθητικούς τρόπους σκέψης
- τους αξιολογεί με μεγαλύτερο ρεαλισμό
- τροποποιεί συμπεριφορές που συντηρούν τη δυσφορία
- δοκιμάζει νέους, πιο λειτουργικούς τρόπους δράσης
Στόχος είναι, σταδιακά, το άτομο να μπορεί να εφαρμόζει τις δεξιότητες που μαθαίνει και εκτός θεραπείας, αποκτώντας μεγαλύτερη αυτονομία στη διαχείριση των δυσκολιών του.
Η CBT έχει δείξει τεκμηριωμένο όφελος σε:
- άγχος, καταθλιπτική διάθεση και κρίσεις πανικού
- ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα
- δυσκολίες στις σχέσεις και στη συναισθηματική ρύθμιση
- χρόνιο στρες και επαγγελματική εξουθένωση
- ψυχοσωματικές επιβαρύνσεις και χρόνιο πόνο
Μπορεί να εφαρμοστεί ως κύρια θεραπεία ή συμπληρωματικά με ιατρική ή φαρμακευτική φροντίδα
Η διάρκεια της θεραπείας διαμορφώνεται εξατομικευμένα. Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται συνήθως σε εβδομαδιαία βάση και διαρκούν 50 λεπτά.
Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει διάγνωση για να ξεκινήσει κάποιος ψυχοθεραπεία.